Opgepast bij de verkoop van de aandelen van je landbouwbedrijf!
Over de belasting van meerwaarden op aandelen is al heel wat inkt gevloeid maar uiteindelijk werd ze toch ingevoerd vanaf 1 januari 2026. Voor aandelen die men als belegging heeft aangekocht en die men met een meerwaarde verkoopt is het toe te passen tarief 10%. Voor aandelen van eigen/familiale bedrijven werd een aanzienlijke vrijstelling en een veel lager tarief ingevoerd. Spijtig genoeg heeft men de landbouwsector weeral eens vergeten. Voor sommige landbouwers die hun bedrijf willen overlaten is het dus oppassen geblazen.
Situering
België kende lange tijd een uitzonderingspositie binnen Europa doordat meerwaarden op aandelen voor particuliere beleggers in principe niet belast werden wanneer zij handelden binnen het normaal beheer van hun privévermogen. Sinds 1 januari 2026 is dat fundamenteel gewijzigd met de invoering van een algemene meerwaardebelasting op financiële activa.
Wat betekent dit concreet ?
De nieuwe regeling voorziet een belasting van 10% op gerealiseerde meerwaarden. Dat betekent dat particulieren belasting betalen op de winst die zij maken bij de verkoop van financiële activa zoals aandelen, obligaties, beleggingsfondsen, etc.
De belasting wordt niet berekend op de volledige verkoopprijs, maar enkel op het verschil tussen de verkoopwaarde en de aankoopwaarde. Verkoopt een belegger aandelen voor 15.000 euro die oorspronkelijk 10.000 euro hebben gekost, dan bedraagt de meerwaarde 5.000 euro. Op die meerwaarde wordt in principe het tarief van 10% toegepast.
Om kleine beleggers te beschermen, voorziet de wet in een jaarlijkse vrijstelling van 10.000 euro aan gerealiseerde meerwaarden per belastingplichtige. Hierdoor zullen veel particuliere spaarders en occasionele beleggers in de praktijk weinig of geen belasting betalen.
Een belangrijk element is het zogenaamde “fotomoment” van 31 december 2025. Voor activa die vóór 2026 werden aangekocht, wordt de waarde op die datum als referentiepunt genomen voor de berekening van toekomstige meerwaarden. Zo vermijdt de wetgever dat waardestijgingen die vóór de invoering van de belasting zijn ontstaan, alsnog worden belast.
Daarnaast houdt de regeling rekening met verliezen. Minderwaarden die een belegger realiseert, kunnen onder bepaalde voorwaarden worden verrekend met gerealiseerde meerwaarden binnen hetzelfde belastingjaar. Dit voorkomt dat belasting wordt geheven op een brutowinst terwijl de totale portefeuille mogelijk slechts beperkt is gestegen.
In principe zal de bank de belasting op de gerealiseerde meerwaarde inhouden tenzij je ervoor gekozen hebt om die zelf aan te geven. De bank zal geen rekening houden met de mogelijke vrijstelling of minderwaarde op andere beleggingen zodat je in dit geval via jouw belastingaangifte deze belasting zal moeten terugvragen.
Wat als het over de aandelen van je eigen bedrijf gaat ?
Voor ondernemers en aandeelhouders met een aanzienlijke participatie geldt een afwijkend regime. Wie minstens 20% van de aandelen van een onderneming bezit, kan genieten van een vrijstelling op een eerste schijf van 1 miljoen euro van de gerealiseerde meerwaarde. Daarnaast zijn er veel lagere en progressieve tarieven op hogere bedragen.
Alleen aandelen van vennootschappen die onderworpen zijn aan de vennootschapsbelasting kunnen van deze regeling genieten. Wie dus aandelen verkoopt van een commanditaire vennootschap of een vennootschap onder firma erkend als landbouwonderneming die niet geopteerd heeft voor de vennootschapsbelasting, kan niet genieten van deze gunstregeling. Ook al was dit wellicht niet de bedoeling van de wetgever, nergens in de administratieve circulaire die toelichting verschaft bij de nieuwe wetgeving wordt een oplossing aangeboden. Wees dus voorzichtig bij de verkoop van de aandelen van jouw landbouwbedrijf aan jouw bedrijfsopvolgers aangezien de meerwaarde ten opzichte van de waarde op 31 december 2025 belastbaar kan zijn.
De meerwaarde is in alle geval niet belastbaar bij een schenking. Bij een verkoop van aandelen van jouw eigen vennootschap geniet je een vrijstelling van 1 miljoen euro wanneer jouw vennootschap onderworpen is aan de vennootschap en je er dus desgevallend voorafgaand aan de verkoop van de aandelen voor kiest om jouw vennootschap te onderwerpen aan de vennootschapsbelasting.
Beleggers zullen voortaan meer aandacht moeten besteden aan de fiscale gevolgen van hun transacties en aan een correcte registratie van hun aan- en verkoopwaarden van financiële activa.
Voor landbouwers met een vennootschap die niet onderworpen is aan de vennootschapsbelasting is het eveneens oppassen geblazen wanneer ze de aandelen van hun bedrijf verkopen, tenzij de wetgever alsnog zijn vergissing corrigeert. We zijn benieuwd of dit op korte termijn zal gebeuren.
Heb je vragen bij het lezen van dit artikel?
Auteur: Paul Van Der Schueren
